ต้นไม่ดูแลกันเอง ด้วยหลักการ หลุมพอเพียง

0

หลุมพอเพียง ปลูกต้นไม้หลากหลาย ในหนึ่งหลุม แต่ได้ผลดีเกินคาด พื้นที่น้อย ก็ปลูกได้ หลุมพอเพียง ฟังชื่อแล้วอาจดูงงๆ แต่ถ้าศึกษาดีๆ จะเห็นว่า มีประโยชน์มาก หลุมพอเพียงนั้น เป็นแนวคิดในการปลูก ต้นไม้แบบบูรณาการ ให้ต้นไม้ในหนึ่งหลุม ช่วยเหลือเกื้อกูล ซึ่งกันและกัน พึ่งพาอาศัย ข้อดีของกันและกัน

หลุมที่ว่านี้ ไม่ได้สภาพเป็นหลุมลึกๆ แต่เป็นการปลูกพืช เป็นกลุ่ม ขนาดที่น่าลอง ทำคือ ขนาดเส้นผ่าน ศูนย์กลาง 1 เมตร แต่สำหรับ คนที่มีพื้นที่ว่าง เพื่อเตรียมปลูกพืช อาจจะทำหลายๆหลุม ขนาดที่กำลังพอแรง คือขนาดกว้าง 80 ถึง 100 เซนติเมตร จะทำวงกลม หรือสี่เหลี่ยมก็ได้

ระยะห่าง ระหว่างหลุม 4 x 4 เมตร ถ้ามีพื้นที่ 1 ไร่ จะได้ 100 หลุม หรือถ้าไม่มี ที่เป็นผืน ก็สร้างหลุม ไว้ตามหัวไร่ปลายนา มุมบ้าน หลังครัว ขอบบ่อน้ำ ริมทางเดิน ได้หมด ไม่ต้องมีพื้นที่ เยอะก็ปลูกได้

หลุมพอเพียง เป็นวิธีการ บริหารจัดการ สิ่งที่อยู่ในหลุม เริ่มจากเตรียมพื้นที่ ตามขนาดที่กำหนด แล้วก็ปลูกหญ้าแฝกเป็น รูปวงกลม หรือเป็นล็อกสี่เหลี่ยม จากนั้นปลูก ไม้ในหลุมนี้ ลงได้ถึง 4 – 5 ประเภท ในหลุมเดียว เพื่อลดภาระการรดน้ำ ปลูกซ้ำ และให้ทุกอย่าง เกื้อกูลอันเอง

ต้นไม่ที่จะปลูก ในหลุมแบ่งเป็น 5 ประเภท

1.ไม้พี่เลี้ยง เป็นไม้ที่ให้ร่มเงา เก็บน้ำ เก็บความชื้น โดยเฉพาะช่วงร้อน หรือหน้าแล้ง เช่น กล้วยน้ำว้า กล้วยหอม ควรปลูกทาง ทิศตะวันตก เพราะช่วยบังแสง ช่วงบ่าย ที่อากาศร้อนจัด เป็นพี่เลี้ยงให้พืช ที่ไม่ชอบแดด จัดมาก ได้กล้วยเครือแรก เมื่อปลูก 1 ปี ก็ตัดทิ้ง ปล่อยหน่อใหม่ให้ทำงาน

2.ไม้ฉลาด เป็นไม้ข้ามปี ที่สามารถเอาตัวรอดได้ดี เก็บผลได้นาน พอสมควร เช่น ชะอม ผักหวาน มะละกอ ผักติ้ว ผักเม็ก เริ่มเก็บกินได้ตั้งแต่ 1 เดือนไปเรื่อยๆ

3.ไม้รายวัน เป็นไม้ล้มลุก ปลูกง่าย ต้องคอยปลูกใหม่ ดูแลรดน้ำทุกวัน แต่เก็บผลได้เร็ว ได้ทุกวัน เช่น พริก มะเขือ กะเพรา โหระพา ตะไคร้ ข่า ฟักทอง แตงไทย แตงกวา ผักบุ้งจีน คะน้า เป็นต้น เริ่มเก็บกินได้ตั้งแต่ 15 วัน

4.ไม้บำนาญ เป็นไม้ผลยืนต้น ใช้เวลาปลูก 2 – 4 ปี แต่เมื่อให้ผลผลิตแล้ว เก็บกิน เก็บขายได้เรื่อย ๆ เช่น ขนุน มะม่วง มะนาว กระท้อน เงาะ ทุเรียน มังคุดย างพารา เป็นต้น ในหลุมหนึ่ งควรเลือกปลูก แค่ประเภทเดียว

5.ไม้มรดก เป็นกลุ่มไม้ใช้สอย ที่อายุยืน ใช้เวลาปลูกนาน เก็บไว้เป็นมรดก ให้ลูกหลาน ก็ได้เงินก้อนใหญ่ หรือจะเอาไว้ใช้ซ่อมแซมบ้าน ก็ได้ เช่น ประดู่ สักทอง ยางนา สะเดา พะยูง ชิงชัน ไม้พวกนี้เป็นไม้ใหญ่

การปลูกหญ้าแฝก ล้อมต้นไม้หลัก ไม่ว่าจะอยู่ ในรูปแบบหลุมพอเพียง เปรียบเสมือน กระถางธรรมชาติ เพราะปมรากแฝกจะ ช่วยเพิ่มธาตุอาหารในดิน ช่วยดูดซับน้ำในดินไว้ แทนที่จะซึม หายลงดิน อย่างรวดเร็ว กอแฝกช่วย ดักตะกอนดิน ซึ่งรวมปุ๋ยที่ใส่ และช่วยรักษาดิน ให้ชุ่มชื้นในที่สุดก็ย่อย